Inleiding
Een patiënt heeft een beroerte gehad of een ziekte doorgemaakt die het spraakvermogen heeft aangetast.
Deze aantasting van het spraakvermogen heet dysartrie. Het is belangrijk dat u iets af weet van dysartrie zodat u weet hoe u met de patiënt kunt omgaan.

Als een patiënt dysartrie heeft, betekent dit dat hij moeilijkheden heeft met het spreken. De spieren van de lippen, de tong, de kaken en/of het zachte gehemelte werken niet goed meer. Daardoor kan de patiënt een onduidelijke uitspraak hebben en dus moeilijker te verstaan zijn.
De patiënt kan ook een hese of zachte stem hebben, eentonig of door de neus spreken en een gestoorde ademhaling hebben. Ook spreken sommige patiënten sneller dan men van hen gewend was.
Tevens kunnen er problemen zijn met kauwen en slikken, dit gebeurt namelijk met dezelfde spieren als waarmee wordt gesproken.
Bij een beroerte is er vaak sprake van een verlamming, onder andere aan één kant van het gezicht. Het gevoel in het gezicht en/of de mond kan veranderd zijn (te vergelijken met een verdoving bij de tandarts) en de patiënt kan last hebben van speekselverlies.

Soms kan bij patiënten die een beroerte hebben gehad, ook het taalvermogen zijn aangetast. De patiënt begrijpt dan niet goed wat er tegen hem wordt gezegd. Ook kan hij niet goed met woorden duidelijk maken wat hij bedoelt. Dit wordt "afasie" genoemd. Het is echter belangrijk om te weten dat een patiënt met dysartrie, en/of afasie niet zijn verstand heeft verloren.

Wat doet de logopedist?

De logopedist leert de patiënt zo goed mogelijk gebruik te maken van zijn mogelijkheden om te kunnen spreken.
Er wordt aandacht besteed aan de juiste lichaamshouding tijdens het spreken, maar ook aan een efficiënt gebruik van de uitademing en een goede stem. Er worden oefeningen aangeboden voor het versterken van de mondspieren, die nodig zijn bij het uitspreken van klanken, maar ook bij het kauwen en slikken.
Als blijkt dat de patiënt ook met logopedische behandeling niet of moeizaam tot verstaanbaar spreken komt, zijn er nog andere hulpmiddelen waarmee hij toch kan communiceren.
U kunt daarbij denken aan eenvoudige hulpmiddelen zoals pen en papier of een letterbord. Er zijn ook technische hulpmiddelen met uitgebreide mogelijkheden. De logopedist bekijkt samen met de patiënt en zijn naaste(n) welk het meest geschikte hulpmiddel is en leert hen met het hulpmiddel omgaan.

Communicatie

U begrijpt dat het voor de patiënt heel vervelend is als hij door mensen in zijn omgeving niet goed wordt verstaan en daardoor zijn wensen en behoeften niet duidelijk kan maken.

Daarom zijn hieronder adviezen op een rij gezet die er toe kunnen bijdragen dat de communicatie tussen u en de patiënt zo goed mogelijk verloopt:

· Ga met de patiënt in een rustige kamer zitten of zoek een rustig plekje,
  zo ver mogelijk van het gesprek van anderen.
· Zet de radio of tv uit.
· Zorg voor een goede verlichting.
· Ga, indien de patiënt daar geen bezwaar tegen heeft, dicht bij elkaar zitten.
· Vergeet niet om, indien nodig, de patiënt zijn bril of gehoorapparaat aan te reiken.
· Zorg voor goed oogcontact met de patiënt. Het zien van iemands gezicht vergemakkelijkt
  het begrijpen van hetgeen wordt gezegd.
· Zeg het eerlijk als u iets niet goed heeft begrepen.
· Als u als luisteraar niet helemaal begrepen heeft wat de patiënt bedoelt, zeg dan wat u denkt
  dat er gezegd is en vraag of dit klopt.
· Zorg voor pen en papier als de patiënt onduidelijk spreekt. Vraag hem in het kort op te schrijven waar het over gaat.
· Als de patiënt moe is zal hij moeilijker spreken. Zoek, vooral voor een belangrijk gesprek, een moment
  nadat de patiënt heeft geslapen of gerust.

De volgende adviezen gelden voor veel, maar niet voor alle patiënten met een dysartrie:
· De patiënt spreekt meestal wat krachtiger en duidelijker als hij rechtop zit.
· De patiënt is meestal beter te verstaan als hij langzaam spreekt.

Vragen

Als u naar aanleiding van bovenstaande informatie nog vragen heeft kunt u, tijdens kantooruren, telefonisch contact opnemen met de afdeling logopedie op nummer: (0165) 58 82 25.