De functie van de neus
De neus vormt het reukorgaan maar is vooral een deel van de ademhalingsorganen. In de neus wordt de ingeademde lucht verwarmd, bevochtigd en gereinigd. Meer dan 95% van de deeltjes die onze lucht verontreinigen wordt door de neus gefilterd en onschadelijk gemaakt.
Daarnaast heeft de neus een belangrijke functie bij de stemvorming. Ook de afvoer van traanvocht verloopt via de neus. Tenslotte bepaalt de uitwendige vorm van de neus in belangrijke mate iemands uiterlijk.

Storingen in de functie van de neus
Allerlei factoren zoals verkoudheden en allergie hebben een verstorende invloed op de neusfunctie Een afwijkende vorm van het inwendige van de neus verergert deze klachten.
Vormafwijkingen van het neustussenschot (het septum) dat de neushelften van elkaar scheidt, komen vaak voor en kunnen aanleiding geven tot een reeks klachten, zoals een gevoel van verstopping, een gestoorde ademhaling, snurken of hoofdpijn. Het rechtzetten van het tussenschot (de zogenaamde septumcorrectie) is een veel voorkomende operatie om de neusfunctie te verbeteren.
Aan de beide zijkanten binnen in de neus zitten drie neusschelpen (conchae). Ze bestaan uit botrichels bekleed met goed doorbloed slijmvlies. Vooral de onderste neusschelp kan neusverstoppingsklachten geven wanneer hij is vergroot (bijvoorbeeld door allergie). Het rechtzetten van het neustussenschot wordt soms gecombineerd met het verwijderen van de onderrand van de onderste neusschelp (conchotomie)

Wat voor neusoperaties zijn er?

Septumcorrectie
Deze operatie vindt uitsluitend in het inwendige van de neus plaats en er zijn dus geen zichtbare littekens te verwachten. Het kraakbeen en het bot van het neustussenschot worden vrij gelegd via een klein sneetje binnenin de neus. Hierna wordt het tussenschot rechtgezet, door middel van het verwijderen van uitstekende stukken en het rechtmaken van kromme delen etc. In de neus ingebrachte tampons houden het aldus herstelde neustussenschot daarna tijdelijk op zijn plaats. Zo kunnen slijmvlies, kraakbeen en bot weer aan elkaar groeien. Vaak worden aan de buitenzijde van de neus ook ter ondersteuning pleisters aangebracht. De tampons en de pleisters worden na enkele dagen verwijderd zodat u weer door de neus kunt ademen.

Conchotomie
Bij deze ingreep vindt via de neusgaten verwijdering van de onderrand van de onderste neusschelpen plaats. Omdat de neusschelpen zeer goed doorbloed zijn worden tampons of gaasstroken in de neus ingebracht om nabloeden te voorkomen.

Inwendige + uitwendige neuscorrectie
Soms is de neusfunctie niet alleen gestoord door een afwijkend tussenschot, maar ook door een abnormale vorm van de buitenkant van de neus. Dit laatste heeft dan ook invloed op het uiterlijk. Vaak is het mogelijk om in één operatie niet alleen de functie te herstellen, maar ook het uiterlijk te verbeteren. Ook deze operatie, die natuurlijk wat uitgebreider is, wordt in het algemeen van binnenuit verricht. Er worden dus geen sneden gemaakt op zichtbare plaatsen en er ontstaan geen zichtbare littekens. Is het maken van sneden op een zichtbare plaats wel nodig, dan bespreekt de KNO-arts dat met u.
Net als bij een septumcorrectie zitten er na de operatie tampons in de neus. Is het uitwendige bot van de neus (het neusbeen) ook geopereerd dan komt er een kapje over de neus om steun te geven tijdens de genezing. Het kapje moet tenminste een week op zijn plaats blijven. De neustampons worden na enkele dagen verwijderd.

De gang van zaken in het Franciscus Ziekenhuis

Preoperatief Spreekuur
U krijgt een afspraak voor het Preoperatief Spreekuur (POS) bij de anesthesioloog als voorbereiding op de narcose.

De dag van de operatie
Vooraf is met u afgesproken vanaf welk tijdstip u nuchter dient te blijven. Dit hangt af van het tijdstip van de operatie.
De dag van de opname gaat u naar de afdeling Kort Verblijf in de bewegwijzering aangegeven als 3B. Daar neemt u met een verpleegkundige het anamneseformulier door dat u al heeft ingevuld. U kunt dan eventueel nog vragen stellen. Ook de KNO-arts ziet u nog voor de operatie. Voordat u naar de operatieafdeling gaat vinden enkele voorbereidingen plaats. U krijgt het verzoek een operatiejasje aan te doen. Eventuele gebitsprothese of contactlenzen moet u uitdoen. Voor de operatie krijgt u ook een pijnstiller of een tablet waar u slaperig van wordt en neusdruppels om de luchtwegen goed vrij te maken. Ongeveer twee uur na aankomst op de verpleegafdeling wordt u naar de operatieafdeling gebracht. Na de operatie ontwaakt u in de uitslaapkamer en als u goed wakker bent, brengt de verpleegkundige u weer naar uw kamer.

Wat kunt u verwachten na de operatie
De operatie vindt plaats onder narcose. Meestal kunt 's avonds of de dag na de operatie naar huis. De pijn na de operatie is doorgaans gering en reageert goed op pijnstillers. In de neus en omgeving (bijvoorbeeld boventanden en lip) kan een dof gevoel optreden. Dit verdwijnt vanzelf. Doordat er tampons in de neus zitten kunt u niet door de neus ademen, krijgt u een vol gevoel in het hoofd (alsof u verkouden bent), en loopt er vocht uit de neus. Na in- en uitwendige neusoperaties kan er wat zwelling en blauwe verkleuring van de gezichtshuid en de oogleden optreden. Dit verdwijnt binnen enkele dagen. Eventueel krijgt u medicatie tegen het niezen. De tampons worden op de tweede tot vierde dag op de poli KNO verwijderd. Het is verstandig om de eerste week na de operatie de neus voorzichtig te snuiten. U dient de neus schoon te spoelen met een zoutoplossing die u zelf kunt maken door een afgestreken theelepel keukenzout op te lossen in een frisdrankglas (2dl) met lauw water uit de kraan. Uiteraard dient u de eerste weken na de operatie voorzichtig te zijn bij sport en balspelen! Om de wondgenezing te bevorderen is roken na de operatie gedurende minstens één week af te raden. 

Is er kans op complicaties

Bij iedere operatie, ook een neusoperatie, is er sprake van enig risico. Er kan bijvoorbeeld een infectie optreden of een onverwachte bloeding. Dergelijke complicaties zijn goed te behandelen en zeldzaam.

Welk resultaat kunt u verwachten?

Hierover is niet zondermeer een uitspraak te doen, omdat er zo veel verschillende redenen bestaan voor het verrichten van een operatie aan de neus. Uw kno-arts probeert zo zorgvuldig mogelijk in te schatten, hoe groot in uw geval de kans is op afname van de klachten. Ook het (geringe) risico van complicaties wordt hierbij meegewogen.

Ten slotte: goed om te weten

• Polikliniek KNO: (0165) 58 85 74
• Afdeling Kort Verblijf (3B): ( 0165) 58 83 21
• Spoedeisende Hulp: (0165) 58 88 89
• Er wordt altijd een controle afspraak gemaakt. Bij tussentijdse problemen of vragen kunt u altijd contact opnemen met de poli KNO.
  Krijgt u de eerste veertien dagen na de operatie problemen die te maken hebben met de operatie? Neem dan contact op met het ziekenhuis:
  - Op maandag tot en met vrijdag tussen 08.00 en 7.00 uur belt u met de polikliniek van de KNO arts.
  - Buiten deze tijden belt u met de afdeling Spoedeisende Hulp: (0165) 58 88 89. Na deze 14 dagen kunt u de huisarts inschakelen.
• Heeft u nog vragen na het lezen van deze folder, stel ze gerust aan uw KNO-arts.

Bronvermelding
Voorlichtingsmateriaal deels afkomstig van de Nederlandse Vereniging voor Keel-Neus-Oorziekten en Heelkunde van het Hoofd-Halsgebied