Inleiding
Klachten van het kaakgewricht, een beperkte mondopening of pijnlijke kauwspieren kunnen erg hinderlijk zijn. Over het algemeen kan het geen kwaad. Vooral bij bewegingen waarbij de mond ver open staat, of waarbij met de kaken kracht gezet wordt ondervindt men klachten. Bij de meeste mensen nemen de klachten na verloop van tijd vanzelf af. Om uw klachten te verminderen is het belangrijk dat u de kaakgewrichten en de kauwspieren zo veel mogelijk rust geeft. U kunt ook oefeningen doen om de klachten te verminderen of te voorkomen.

Oorzaken

Klachten van het kaakgewricht en pijnlijke kauwspieren kunnen zeer verschillende oorzaken hebben.
Ze kunnen spontaan ontstaan of door bijvoorbeeld operaties, ongevallen of overbelasting.

Adviezen

Bent u onder behandeling voor klachten aan uw kaakgewricht? Dan kunt u zelf het volgende doen om de klachten te verminderen:
· Vermijd het wijd openen van uw mond. Ondersteun zo nodig de onderkaak, zodat de mond minder ver open gaat.
· Vermijd langdurige belasting van het kaakgewricht (bv. nagelbijten, tandenknarsen).
· Gebruik uw tanden niet als gereedschap.

Let bij het eten op het volgende:
· Gebruik in plaats van uw voortanden uw hoektanden of kiezen om iets af te bijten.
· Neem kleine hapjes.
· Eet geen hard of taai voedsel.
· Eet bij erge klachten van het kaakgewricht zacht of gepureerd voedsel.
· Kauw aan beide kanten evenveel.
· Eet geen kauwgom.

Komt u voor controle of behandeling bij uw tandarts? Vertel dan dat u uw mond niet te lang wijd open mag houden.

Pijnbestrijding

De kaakchirurg heeft met u besproken welke maatregelen u eventueel kunt nemen tegen de pijn. Neem de eventueel voorgeschreven medicijnen volgens voorschrift in. Gebruik geen andere medicijnen tegelijkertijd zonder overleg met uw behandelend arts. Bij aanhoudende pijn kan de kaakchirurg gespecialiseerde fysiotherapie voorschrijven.

Oefeningen

Er bestaan verschillende oefeningen om klachten van het kaakgewricht te verhelpen.
De kaakchirurg legt deze oefeningen aan u uit. Oefen ongeveer vier keer per dag en herhaal elke oefening tien maal. Doe de oefeningen voor de spiegel, zodat u ziet hoe de onderkaak beweegt.

· Scharnieroefeningen
Doel is het verkrijgen van controle over de onderkaakbewegingen tijdens het openen van de mond. Het naar voren schuiven van de kaakkop wordt bij deze oefening zoveel mogelijk vermeden. Plaats uw tong tegen het gehemelte zo ver mogelijk achter in de mond. Open de mond terwijl de tong de achterkant van het gehemelte blijft raken. Zonodig kunt u de onderkaak nog ondersteunen door uw elleboog op tafel te plaatsen en met de handpalm zachtjes tegen de kin te drukken.Op deze wijze vinden er nauwelijks schuifbewegingen plaats in het kaakgewricht. Als u deze vorm van bewegen goed beheerst, kunt u de tong wat meer voor in de mond tegen het gehemelte plaatsen.
· Draadoefeningen
Doel is het weer recht open en dicht doen van de mond.
Zet met een viltstift met afwasbare inkt één stip op de neuspunt en één midden op de kin. Maak aan een donker draadje garen een klein voorwerp, bijvoorbeeld een balpen, vast. Plak de draad met een stukje plakband op een spiegel. Zo ontstaat een rechte verticale lijn. Ga zodanig voor de spiegel zitten dat beide stippen op de lijn vallen. Open en sluit de mond nu een stukje zodanig dat de stip op de kin op de lijn blijft. Als u deze vorm van bewegen goed beheerst, kunt u de mond wat verder open doen. Open de mond echter niet heel wijd.
· Kurkoefeningen: rol oefeningen
Doel is het verbeteren van de zijdelingse beweeglijkheid van de onderkaak.
Neem een kurk van een wijnfles (zonder dop). Teken een pijl op de onderkant van de kurk. Ga voor de spiegel staan en plaats de kurk tussen de snijtanden, zodat de pijl omhoog wijst. Beweeg nu de onderkaak van links naar rechts. Probeer de pijl op de kurk tijdens het heen en weer bewegen van de onderkaak even ver naar links als naar rechts te laten wijzen.
· Kurkoefeningen: schuifoefeningen
Doel is het verbeteren van de schuifbewegingen van de onderkaak.
Neem een kurk van een wijnfles (zonder dop). Ga voor de spiegel staan en plaats de kurk tussen de snijtanden. Zorg ervoor dat de kurk naar voren wijst. Beweeg nu de onderkaak naar voren. Als u het goed doet, ziet u de kurk omhoog wippen.
· Tongspatel-oefeningen: schuifoefeningen
Doel is het verbeteren van de schuifbewegingen van de onderkaak.
Ga voor de spiegel staan en plaats de tongspatel plat tussen de snijtanden. Houdt de spatel met een hand vast. Beweeg de onderkaak zijwaarts, afwisselend even ver naar links en als naar rechts en houdt de onderkaak in de eindstand even vast. Beweeg daarna de onderkaak naar voren en weer terug en houdt de onderkaak in de eindstand weer even vast.
· Tongspatel-oefeningen: rekoefeningen
Doel is het vergroten van de mondopening.
Neem een stapeltje tongspatels tussen de voortanden. Het stapeltje moet zo groot zijn dat u net geen (hevige) pijn voelt. Houdt dit ongeveer vijf tellen vol. Schuif nu een volgende tongspatel tussen het stapeltje en houdt dit weer ongeveer vijf tellen vol. Herhaal deze oefeing totdat de pijn te heftig wordt. Noteer per dag wat het maximale aantal spatels was.
· Massageoefeningen voor de kauwspieren in de wang
Doel is het verminderen van de pijnklachten en/of stijfheid van de kauwspieren in de wang.
Het masseren gaat het best als u met de linkerduim de rechter-kauwspier en met de rechterduim de linkerkauwspier in de mondholte masseert. Beweeg uw duim over de kiezen van de onderkaak totdat u niet verder naar achteren kunt. U bent dan tegen de achterkant van de onderkaak gestoten. Beweeg vervolgens de duim iets naar buiten tot u tegen de wang duwt. Om te controleren of u op de juiste plaats zit, bijt u de mond zachtjes dicht terwijl de duim tegen de binnenkant van de wang blijft duwen. Als u op de juiste plaats zit, voelt u de kauwspier aanspannen tegen uw duim. Daarna beweegt u de duim ongeveer vijf keer van boven naar beneden terwijl u tegen de kauwspier in de wang blijft duwen. Doe datzelfde daarna aan de andere kant.

Vragen

Heeft u nog vragen? Stel ze gerust. De polikliniek Kaakchirurgie is te bereiken via
tel. (0165) 58 83 57.