Inleiding
We weten het allemaal van Popeye: van ijzer worden we sterk. IJzer is een stof die een belangrijke functie in het lichaam vervult. Het is een bestanddeel van de hemoglobine, de rode kleurstof in het bloed. De hemoglobine neemt de zuurstof op in de longen en vervoert die naar alle cellen in het lichaam.
Te weinig ijzer heeft tot gevolg dat de zuurstofvoorziening niet optimaal is. Wie een tekort aan ijzer heeft, voelt zich op den duur slap en futloos en ziet bleek.

Een mens van zeventig kilo heeft ongeveer vier gram ijzer in zijn lichaam. Daarvan bevindt zich ongeveer 2,8 gram in het bloed en ongeveer 0,8 gram wordt als reserve opgeslagen in de lever, de milt, het beenmerg en de darmwand. De rest van het ijzer bevindt zich in de spieren. Het lichaam springt zuinig om met ijzer. Per dag gaat slechts 0,9 milligram ijzer verloren. Dit geldt voor mannen. Vrouwen raken door de menstruatie iets meer ijzer kwijt, namelijk gemiddeld 1,6 milligram per dag. Vrouwen die zwanger zijn verliezen gemiddeld 2,2 - 2,9 milligram per dag; vrouwen die borstvoeding geven verliezen 3,0 mg per dag. Dit ijzerverlies moet natuurlijk worden aangevuld. Gebeurt dat niet, dan ontstaat er een tekort. Dit noemt men wel bloedarmoede. IJzer is een mineraal en mineralen krijgen wij binnen via het voedsel. De hoeveelheid ijzer die iemand nodig heeft, is onder andere afhankelijk van geslacht en leeftijd.

'IJzersterke' voedingsmiddelen

Hieronder vindt u een overzicht van 'ijzersterke' voedingsmiddelen en de hoeveelheid ijzer in milligrammen:

* Eet niet vaker dan éénmaal per twee weken lever, omdat die zeer rijk is aan cholesterol en omdat zich hierin resten van milieuverontreinigingen en diergeneesmiddelen kunnen ophopen. Zwangeren kunnen beter helemaal geen lever eten, omdat lever voor hen te veel vitamine A bevat.

De opname van het ijzer uit de voeding is een ingewikkeld proces, waarbij de samenstelling van de totale voeding een rol speelt. In de voeding komen namelijk stoffen voor die de opname van ijzer bevorderen en stoffen die deze opname juist remmen. Deze stoffen werken steeds op elkaar in, waardoor het moeilijk is om per keer te zeggen hoeveel ijzer door het lichaam wordt opgenomen. Eén ding zeker: vitamine C bevordert de opname van ijzer sterk. Daarom wordt aangeraden om bij elke maaltijd een vitamine C-bron (groente, fruit, sinaasappel- of grapefruitsap) te gebruiken. In de praktijk blijkt dat een ijzertekort moeilijk is op te heffen met alleen een ijzerrijke voeding. Meestal worden in dit geval ijzerpreparaten (‘staalpillen') voorgeschreven door een arts of verloskundige. Aanbevolen wordt deze ijzerpreparaten in te nemen met sinaasappelsap.

Aanbevolen hoeveelheden ijzer

In de volgende tabel staan de aanbevolen hoeveelheden ijzer in milligrammen per dag. De aanbevolen hoeveelheid is veel groter dan de hoeveelheid die men dagelijks verliest. Dat komt omdat het ijzer niet helemaal uit de voeding wordt opgenomen. De voeding moet dus meer ijzer leveren dan de hoeveelheid die men verliest. Deze hoeveelheid ijzer krijgt men binnen door een goede en gevarieerde voeding te gebruiken.
             

Vragen

Heeft u nog vragen? Dan kunt u contact opnemen met de diëtiste van het ziekenhuis. Op werkdagen is zij tussen 13.00 en 14.00 uur te bereiken op tel. (0165) 58 84 29.