Inleiding
U gaat dialyseren in het dialysecentrum van het Franciscus Ziekenhuis Roosendaal.
In deze brochure informeren wij u en uw naasten over de gang van zaken op het dialysecentrum. Als u op de Carrouselpoli bent geweest weet u sommige dingen al. Naast deze brochure krijgt iedere patiënt tijdens het eerste voorlichtingsgesprek een zorgmap van de dialyseverpleegkundige. De uitgebreide informatie in deze map gaat over alles wat met een dialyse te maken heeft. Heeft u na het lezen van deze brochure nog vragen, aarzel dan niet om het aan de verpleegkundige op de afdeling te vragen. Voor u persoonlijk kan de situatie anders zijn dan in deze brochure is beschreven. Vindt u dat bepaalde informatie ontbreekt of onduidelijk is, dan vernemen wij dat graag van u.

Organisatie

Het dialysecentrum ligt op de 2^e etage, afdeling 2C, routenummer 151. Telefonisch is het centrum te bereiken op nummer (0165) 58 83 33.

Leiding van het centrum

• Hoofd dialysecentrum   (0165) 58 88 91
• Seniorverpleegkundige (0165) 58 88 92

Dialyseteam
Het dialyseteam bestaat uit ongeveer dertig verpleegkundigen met als specialisme dialyse. Daarnaast bestaat het team uit een medisch maatschappelijk werker, twee secretaresses, twee technici, twee diëtisten en twee afdelingsassistenten.

Nefrologen
Aan het dialysecentrum zijn drie nefrologen verbonden die zich bezighouden met zowel hemodialyse als peritoneaal dialyse:

• Dr. H. Krepel
• Dr. E. Rolleman
• T. Noordzij

Dialysecentrum
Het dialysecentrum van het Franciscus Ziekenhuis Roosendaal is een centrum voor zowel hemodialyse als peritoneaal dialyse en in nachtdialyse. Het is een zogenaamd actief dialysecentrum. Dit betekent dat de patiënt zoveel mogelijk zelf actief betrokken is bij de behandeling. Uiteraard zorgt de dialyseverpleegkundige ervoor dat de begeleiding optimaal is.

Afdelingsinformatie dialysecentrum

Mensen met wie u te maken krijgt
Tijdens uw behandeling op de dialyse krijgt u met verschillende mensen te maken, zoals medepatiënten, artsen, verpleegkundigen, afdelingsassistent, een secretaresse en een technicus. Daarnaast komt u in contact met een diëtist en een maatschappelijk werker.

Medepatiënten
Dialysepatiënten
In het dialysecentrum dialyseren patiënten in drie groepen. Een groep 's morgens, een groep 's middags en een groep ‘s nachts.
Peritoneaal dialyse patiënten
Naast de hemodialysepatiënten is er een groep peritoneaal dialysepatiënten die thuis hun behandeling uitvoeren (wisselingen), maar wel een keer per zes weken naar het centrum komen voor controle.

Specialisten
In het centrum werken drie nefrologen.

Visitelopen
De nefrologen begeleiden u medisch. Tijdens iedere eerste dialyse van de week komt uw arts bij u langs. U kunt hem dan vragen stellen en (herhaal) recepten uit laten schrijven. U kunt ook een gesprek met de nefroloog hebben in een aparte ruimte. Heeft u hier behoefte aan dan kunt u dit bij een verpleegkundige aangeven. Zij zorgt voor een afspraak met de nefroloog. De visite op de hemodialyse is als volgt:

• Maandagochtend en maandagmiddag
• Dinsdagochtend en dinsdagmiddag

Diëtist
De diëtist helpt u met vragen en/of oplossingen zoeken met betrekking tot uw voeding en vochtinname.
De dietisten zijn bereikbaar onder tel.nr. (0165) 58 80 87 en (0165) 58 80 85.

Medisch Maatschappelijk werker
De medisch maatschappelijk werker helpt u bij vragen over hulp bij het vaststellen en oplossen van problemen die ontstaan zijn door nierziekten en/of dialysebehandeling, zoals gevolgen voor uw relatie en gezinsleven, gevolgen voor uw werk en financiën, subsidies. De medisch maatschappelijk werker is te bereiken onder tel.nr.(0165) 58 82 34.

Afdelingsassistent
Iedere dag is er een afdelingsassistent in het centrum aanwezig. Zij verzorgt de schoonmaak. Ook zorgt zij ‘s ochtends voor het eten en drinken tijdens dialyse in het centrum.

Secretaresse
De afdelingssecretaresse verzorgt een belangrijk deel van de administratie en geeft informatie over taxivervoer(bewijzen), declaratieprocedures en dergelijke.

Technicus
De technicus van het centrum zorgt onder andere voor het onderhoud van de apparatuur.

Dagindeling
Iedere dag (behalve op zondag) is er een ochtend-, een middag- en een nachtgroep. U krijgt een afspraak voor de dialyse. De tijd is de aankomsttijd op het dialysecentrum, niet de aansluittijd. De aankomsttijd is een streeftijd waar wij ons zoveel mogelijk aan houden. Mocht u van dialysetijd en/of -dag willen veranderen (eenmalig of blijvend), dan kunt u dit aanvragen bij de zorgcoördinator of degene die die dag voor u zorgt. Dit wordt doorgegeven aan de planning.

Voor de dialyse
Bij aankomst wacht u in de patiëntenwachtruimte. Dit is ook de ruimte waarin u na dialyse kunt wachten en eventueel uw maaltijd nuttigen. Een verpleegkundige haalt u op als u aangesloten gaat worden. Soms duurt het aansluiten van de vorige patiënt iets langer, dan moet u nog even wachten. U wordt eerst gewogen, waarna u plaats neemt in de stoel. De verpleegkundige meet nog even uw bloeddruk. Alles bij elkaar duurt het aansluiten ongeveer twintig minuten.

Tijdens dialyse
Is bloedruk goed? Dan krijgt u iets te drinken. Ieder uur wordt uw bloeddruk gemeten en de controles die de machine aangeeft worden op de dagkaart genoteerd. De dagkaart bevat gegevens over de dialyse. Om ongeveer 11.30 uur of ‘s avonds rond 16:30 uur krijgt u, als de bloeddruk goed is, een broodmaaltijd,. Bij een lage bloeddruk adviseren wij u om niet te eten. Als u eet, gaat het bloed naar de maag voor de vertering, met als gevolg dat de bloeddruk verder daalt en u misselijk kunt worden. Tijdens dialyse hebben verpleegkundigen, de diëtist en de maatschappelijk werker tijd om met u te praten. Vertel u de verpleegkundige dat u de diëtist of maatschappelijk werker wilt spreken.
De verpleegkundige zorgt er dan voor dat zij bij u langs komen.

Ontspanning tijdens de dialyse
Tijdens de dialyse kunt u televisie kijken, wat lezen of internetten met de laptop van het centrum. Ook een praatje met medepatiënten of bezoek zorgt voor ontspanning. Een aantal keren per jaar organiseren we activiteiten zoals bingo.

Bezoek
Bezoek is toegestaan tijdens de dialyse. Het bezoek wordt tijdens aan- en afsluiten wel verzocht om in de wachtruimte plaats te nemen.

Telefoon
Als het nodig is kunt u gebruik maken van de telefoon.

Na dialyse
Na de voorgeschreven dialyseduur wordt de behandeling afgesloten. Nadat de naalden verwijderd zijn moet u gemiddeld vijftien minuten afdrukken totdat de prikgaatjes dicht zijn. Bij patiënten met een dialysekatheter is dit uiteraard niet van toepassing. Tot slot wordt u weer gewogen. Daarna kunt u naar huis.

Wat is dialyse?

Als de nieren niet meer voldoende werken hopen afvalstoffen en eventueel vocht zich op in het lichaam. Met dialyse is het mogelijk om afvalstoffen en vocht uit het lichaam te verwijderen. Er zijn twee manieren van dialyse, te weten hemodialyse en peritoneaal dialyse. Bij hemodialyse zuivert een kunstnier het bloed buiten het lichaam. Bij peritoneaal dialyse vervult het eigen buikvlies (peritoneum) de rol van kunstnier. Meer informatie over dialyseren leest u in brochure no.11 ‘Dialyse' van de Nierstichting Nederland.

Hemodialyse
Tijdens de eerste twee dialysebehandelingen verblijft u alleen op een kamer. Zo kunt u rustig wennen aan de behandeling en omgeving. U krijgt de nodige begeleiding en voorlichting. Afhankelijk van hoe vaak u per week moet dialyseren duurt een behandeling drie tot vier uur. Na twee behandelingen dialyseert u op een dialysezaal. Tijdens de hemodialyse gebeurt er heel veel in uw lichaam. Dialyse kost veel energie, ook al zit u in een gemakkelijke stoel. Door bloeddrukverandering kunt u misselijk worden en/of hoofdpijn krijgen. Doordat er tijdens de dialyse vocht onttrokken wordt, kunt u kramp krijgen. Als u tijdens de behandeling klachten krijgt, dan moet u dit vertellen aan de verpleegkundige. Dialyse is nodig om ervoor te zorgen dat u zich zo goed mogelijk voelt. Het komt echter vaak voor dat iemand zich direct na de dialyse juist minder goed voelt.

Shunt
Tijdens de hemodialyse is een ‘verbinding' tussen het lichaam en de kunstnier nodig. Om geregeld te kunnen dialyseren, is een goede permanente toegang tot de bloedbaan nodig. Dit heet een shunt. Meer informatie hierover leest u in brochure no.11 ‘Dialyse' van de Nierstichting Nederland en het informatieboekje ‘Toegang tot de bloedbaan'.

Bereikbaarheid dialysecentrum

Belangrijke telefoonnummers

Franciscus Ziekenhuis Roosendaal	(0165) 58 80 00
Secretaresse dialysecentrum	(0165) 58 83 33
Maatschappelijk werk (secretariaat)	(0165) 58 85 55
Diëtetiek (secretariaat dagelijks 13.00-14.00 uur)	(0165) 58 85 29

                                                                                               
Bereikbaarheid dialysecentrum
Bij problemen kunt u het best contact opnemen met uw huisarts. Deze overlegt eventueel met een arts in het ziekenhuis. Voor problemen die direct en acuut met de dialyse te maken hebben, kunt u het ziekenhuis bellen. Tijdens kantooruren belt u via (0165) 58 83 33 direct met het dialysecentrum.
Buiten kantooruren belt u (0165) 58 80 00 en vraagt naar de dialyseafdeling. De portier verbindt u door met de dienstdoende dialyseverpleegkundige. Deze overlegt met u over de problemen. 

Wanneer moet u bellen?
Neem zo snel mogelijk contact op als:

• Uw shunt minder klopt of in het geheel niet klopt of ruist.
• Er vijf tot zes uur na dialyse nog bloed uit de prikgaatjes sijpelt. U kunt het nabloeden beperken door de steriele gazen op de prikgaatjes af te drukken.
• De katheter lekt.

Bij problemen die niet met de dialyse te maken hebben, zoals; griep, koorts, infecties, diarree en dergelijke, kunt u uw eigen huisarts raadplegen.

Nuttig om te weten

Taxivervoer
Voor het vervoer naar en van het dialysecentrum gebruiken patiënten meestal een taxi.
Uw ziektekostenverzekering vergoedt dit taxivervoer. Op jaarbasis geldt hiervoor een eigen bijdrage.

De eerste week van uw dialysebehandelingen bestelt de afdelingssecretaresse de taxi. Daarna regelt u het zelf.
Mocht u later worden afgesloten en dus later opgehaald moeten worden door de taxi, dan moett u dat doorgeven aan de taxicentrale.
U kunt de ophaaltijd berekenen door een half uur op te tellen bij de tijd van het afsluiten.

Patiënten Service Bureau
Als patiënt heeft u rechten en plichten. Voor meer informatie hierover verwijzen wij u naar de brochure ‘Uw rechten en plichten als patiënt'. De brochure is onder andere verkrijgbaar bij het Patiënten Service Bureau.
Patiënten en bezoekers kunnen bij het Patiënten Service Bureau terecht voor aanvullende informatie over onderzoek, aandoeningen en behandeling, adressen van patiëntenverenigingen, en folders en brochures. Ook als u suggesties of klachten heeft kunt u bij het Patiënten Service Bureau binnenlopen. Uw klacht wordt dan geregistreerd en u wordt de weg gewezen voor verdere afhandeling ervan. Het Patiënten Serviceb Breau ligt schuin tegenover de receptie van het Franciscus Ziekenhuis (route 94) en is geopend van maandag tot en met vrijdag van 09.00 uur tot 12.00 uur en van 13.30 tot 16.00 uur.

Klachten
De medewerkers van het dialysecentrum doen hun uiterste best om u zo goed mogelijk te helpen. Toch kunt u niet tevreden zijn over de gang van zaken. Laat ons uw onvrede weten! Er zijn verschillende manieren om een klacht te uiten:

· Bespreek uw klacht in eerste instantie met de direct betrokkene of met de seniorverpleegkundige of de behandelend arts.
· Als u er op deze manier niet uitkomt of als u eerst met iemand anders wilt praten, dan kunt u terecht op het Patiënten Service Bureau.
· U kunt uw klacht ook indienen bij de klachtenfunctionaris of bij de klachtencommissie.

NVN
De NVN staat voor Nierpatiënten Vereniging Nederland. Dit is een patiëntenvereniging van, voor en door nierpatiënten en direct betrokkenen. Hier horen ook bij: mensen met erfelijke nierziekten, mensen met nefrotisch syndroom, getransplanteerden, mensen die dialyseren, mensen in de fase van predialyse, familieleden, partners en donoren.

Nierstichting Nederland
Deze stichting geeft informatie over nieraandoeningen, dialyse en niertransplantaties. Ze heeft een afdeling sociaal beleid, die onder meer subsidies geeft aan patiënten en hun familieleden.

 

 

Vakantie
Het blijft voor u natuurlijk mogelijk om op vakantie te gaan. Wel moet uw arts toestemming geven voor de reis. Daarnaast moet u ruim op tijd een plaats reserveren in een ander dialysecentrum nabij uw vakantiebestemming. De medisch maatschappelijk werker kan u hierbij van dienst zijn.

Taalproblemen
Bij taalproblemen kunt u een tolk inschakelen. Wilt u daarvan gebruik maken, dan kunt u contact opnemen met een dialyseverpleegkundige.

Tenslotte
Alle medewerkers van de dialyse doen hun best om u zo goed mogelijk te helpen en te ondersteunen bij uw ziekte.

Huisregels
Om misverstanden te voorkomen en om het dialysecentrum optimaal te laten functioneren is er een aantal huisregels waaraan u en uw bezoek zich moet houden.

Huisregels dialysecentrum Roosendaal:
· Er wordt voor u een dialysedag en -tijdstip afgesproken.
· Om infectiegevaar zo veel mogelijk te voorkomen moet u zorgen voor uw persoonlijke hygiëne.
· Als u wordt aan- en afgesloten gaat het bezoek naar de wachtkamer.
· De regels van respect, vriendelijkheid en verdraagzaamheid gelden voor iedereen!!
· Neem geen kostbaarheden en/of andere dure artikelen mee naar de dialyse.
· De tijd die aan u wordt doorgegeven wat betreft uw dialyse zijn de BINNENKOMSTTIJDEN op de dialysezaal. Niet de aansluittijden.
· Als u wat vroeger bent, wacht dan rustig in de wachtkamer tot een van de verpleegkundigen u roept.
· Wanneer u binnengeroepen wordt kunt u uw jas achter de dialysestoel in de kast hangen en gaan wegen. Het bonnetje met gewicht geeft u aan de verpleegkundige die u gaat aansluiten
· Klein afval kunt u in het speciale afvalzakje doen dat aan uw dialysetafel hangt.
· Tijdens de dialyse kunt u gebruik maken van de telefoon. Dit is gratis. Het is niet de bedoeling dat u uren belt naar bijvoorbeeld het buitenland.
· Eenmaal per week lopen de artsen visite. Meestal op de eerste dialysedag van de week. U kunt dan uw vragen stellen aan de arts en eventueel om recepten voor medicijnen vragen.
· Berg eigen kussens c.q. dekens na de dialyse in uw kastje op. Pas goed op de sleutel! Doe kussens c.q. dekens van het centrum na de dialyse in de waszakken op de dialysezaal.
· Doe wegwerpbekertjes etc. na gebruik in de prullenbak. Zet borden en andere bekers na gebruik op het aanrecht in de keuken.
· Wacht na dialyse in betreffende wachtruimte op uw taxi.
· Moet u langer dan vijftien minuten wachten op uw taxi, meld dit dan aan een verpleegkundige. Zij belt het taxibedrijf.
· Als u niet op uw gebruikelijke dialysedag en/of tijd kunt komen, bijvoorbeeld in verband met een bruiloft of verjaardag, meld dat dan zo vroeg mogelijk. We spreken dan in overleg dan een andere tijd af.
· Houd rekening met de privacy van andere dialysepatiënten. Het is de bedoeling dat zowel gegevens van, als berichten over u en uw medepatiënten binnen de muren van het dialysecentrum blijven.
· Bezoek wacht tijdens het aan- en afsluiten in de wachtkamer tot de verpleegkundige hen roept.

Verder gelden de volgende regels:
· Het is niet toegestaan dat u binnen het centrum rookt of alcohol gebruikt.
· Ook drugs gebruiken en/of verhandelen is niet toegestaan
· Het wordt niet geaccepteerd dat u verbaal of fysiek geweld gebuikt tegen wie of in welke vorm dan ook.

Houdt u zich niet aan deze regels, dan wordt de dialysebehandeling onmiddellijk beëindigd!

Visie van het centrum

Elke patiënt zien wij als een uniek mens, functionerend op lichamelijk, geestelijk en sociaal niveau. Bij het verplegen respecteren wij de individuele beleving van iedere patiënt. Wij proberen onze bejegening en ons handelen hierop te richten. Dit vertaalt zich als volgt:

1. Aspecten in onze houding zoals luisteren, openheid, bemiddelen en stimuleren.
2. Patiëntgerichte verpleging met opgestelde richtlijnen hiertoe. Met als doel; streven naar continuïteit en coördinatie van zorg om te komen tot een eenduidige zorg, totale multidisciplinaire zorg zonder hiaten en overlappingen.
3. Het zien van verplegen als een proces bestaande uit 3 belangrijke onderdelen:

• Het signaleren en herkennen van problemen en behoeften bij patiënten.
• Het ondersteunen, voorbereiden en begeleiden van de patiënt in zijn behandelings- en genezingsproces.
• Het evalueren van de gegeven zorg en de eventueel noodzakelijke aanpassing ervan.

Patiëntgericht verplegen
De patiënt krijgt één of twee van de verpleegkundigen op de afdeling toegewezen als zijn/haar zorgcoördinator, kortweg ‘zoco' genoemd. De verpleegkundige coördineert de extra zorgaspecten, zoals o.a. de voorbereiding op een transplantatie, overleg met de specialist, rapportage naar de specialist, contacten met de familie en b.v. de voorbereiding op een vakantie. De dagelijkse zorg bij het dialyseren zult u niet altijd van uw zorgcoördinator ontvangen, maar ook van andere dialyseverpleegkundigen. Een keer per jaar vindt er een wisseling plaats van zorgcoördinator. Hierdoor krijgt u dan een andere verpleegkundige toegewezen.

Communicatie
Bij patiëntgericht handelen is communicatie een essentieel onderdeel. De relatie patiënt/verpleegkundige is veelal langdurig en intens. Het is noodzakelijk dat de communicatie direct, open en uitnodigend is, zowel verbaal als non-verbaal.

Toestemming
Vanuit de kwaliteitswet zorginstellingen moet een instelling verantwoorde zorg leveren en daartoe zelf de kwaliteit van die zorg op systematische wijze te waarborgen en hierover verantwoording af te leggen. Het dialysecentrum Roosendaal streeft ernaar een zo optimaal mogelijke kwaliteit van zorg te verlenen. Daarvoor zal het nodig zijn om een kwaliteitscertificaat te behalen/behouden. Dit certificaat wordt uitgegeven door een daarvoor bevoegde externe instelling. Jaarlijks vindt hiervoor een externe toetsing plaats. Daarvoor is het nodig dat bepaalde documenten worden ingezien. Uiteraard geldt dat deze instelling een geheimhoudingsplicht heeft over de inhoud van deze documenten. Wij gaan ervan uit dat u toestemming geeft voor het inzien van de dossiers. Heeft u hier bezwaar tegen, dan kunt u dit schriftelijk doorgeven aan de nefrologen.

Wij doen ons best om uw verblijf op onze afdeling zo aangenaam mogelijk te maken.