Inleiding
Seborrhoïsch eczeem is een huidaandoening. Roodheid en schilfering, vooral in het gezicht en op het behaarde hoofd, zijn de kenmerken. Het komt iets vaker voor bij mannen dan bij vrouwen.
De ziekte ontstaat aan het begin van de puberteit. In de kinderjaren komt het vrijwel niet voor. Het kan een vervelende en soms ontsierende huidziekte zijn. De ziekte is volstrekt onschuldig, heeft geen relatie met andere ziekten en is niet besmettelijk. Seborrhoïsch eczeem verloopt wisselend. Rustige periodes worden afgewisseld met tijden waarin de huidziekte actiever is. Het eczeem is goed te behandelen maar kan terugkomen na stoppen met de therapie.

Oorzaken

De oorzaak van seborrhoïsch eczeem is onbekend. Wel is bekend dat een gistsoort, die van nature op ieders huid aanwezig is, een belangrijke rol speelt. Mensen met seborrhoïsch eczeem hebben meer van deze gist dan normaal. Het afweersysteem van het lichaam reageert op dit gist met een ontsteking. Dit veroorzaakt de roodheid van de huid. Waarom de gist bij sommigen wel en bij anderen geen problemen veroorzaakt is niet bekend. Emotionele spanningen, lage temperaturen en droge lucht kunnen seborrhoïsch eczeem verergeren.

Verschijnselen

Huidschilfers in het hoofdhaar met jeuk (roos) komt voor bij de mildste vorm van seborrhoïsch eczeem. In een ernstiger vorm wordt de hoofdhuid rood en verergert de schilfering. Dat kan zo erg zijn dat de hele hoofdhuid bedekt is met dikke schilfers, die plukjes haar omgeven als kwastjes. Daarbij kan het haar tijdelijk uitvallen. Ook op de onbehaarde huid wordt seborrhoïsch eczeem gekenmerkt door jeuk, roodheid en schilfering. Die schilfering is vaak wat gelig van kleur en doet wasachtig of vettig aan. Het eczeem komt het meest voor bij de haargrenzen, de wenkbrauwen, de plooien naast de neus en in en achter de oren. Minder vaak komt het eczeem voor op de wimpers, de borst, de rug en in huidplooien zoals navel, onder de borsten, buikplooi, liezen, bilspleet, rond de anus.
De schilfering in de plooien verdwijnt meestal door het zweten en de huid is alleen maar rood. In zeldzame gevallen breidt het seborrhoïsch eczeem zich over het hele lichaam uit.

Diagnose

Meestal kan een arts op het eerste oog de diagnose stellen. Bij twijfel neemt een huidarts onder plaatselijke verdoving een stukje huid of schilfertjes weg voor onderzoek op schimmels. Ook kan de huidarts allergietesten doen.

Behandeling

Algemeen Seborrhoïsch eczeem is goed te behandelen maar (nog) niet te genezen. De therapie is erop gericht om de gist terug te dringen en de ontstekingsreactie in de huid te verminderen. Elke vorm van behandeling is om de symptomen (roodheid, schilfering, jeuk) te onderdrukken. De behandeling bestaat meestal uit het gebruik van shampoo, crèmes of combinaties hiervan. Dit heet lokale behandeling. Soms is het nodig medicijnen in te nemen. Dit heet systemische behandeling. Tenslotte is het ook mogelijk om lichttherapie toe te passen.

Lokale behandeling
De meeste patiënten met seborrhoïsch eczeem kunnen goed worden behandeld met middelen voor uitwendig gebruik. Roos kan over het algemeen goed behandeld worden met anti-roosshampoos. De huidarts schrijft vaak shampoos voor waar een middel in zit dat de gist aanpakt. Bij ernstig eczeem op het hoofd worden lotions of crèmes met corticosteroïden voorgeschreven. Deze stoffen remmen de ontstekingsreacties. Meer informatie over corticosteroïden kunt u lezen in de folder "Corticosteroïden of hormoonzalf". Het seborrhoïsch eczeem van de onbehaarde huid wordt behandeld met crèmes die ketoconazol, corticosteroïden of een combinatie hiervan bevatten. Om bijwerkingen door langdurig gebruik van corticosteroïden te voorkomen adviseert de huidarts u om het gebruik van deze middelen na het verdwijnen van het eczeem te stoppen of te verminderen tot maximaal drie dagen per week. Een enkele keer worden nog crèmes met zwavel, teer of salicylzuur gebruikt.

Systemische behandeling
In zeldzame gevallen van ernstig seborrhoïsch eczeem schrijft de huidarts in combinatie met de lokale behandeling een kuur met tabletten voor. Deze tabletten bevatten middelen die de gist doden. Daardoor verbetert het eczeem meestal.

Lichttherapie
Veel patiënten met seborrhoïsch eczeem weten uit ervaring dat de zon hun huidziekte goed doet. Ultraviolet licht remt namelijk de ontstekingsreactie in de huid. Bij ernstige en uitgebreide vormen van seborrhoïsch eczeem die niet op lokale of systemische therapie reageren, kan behandeld worden met lichttherapie. Deze therapie wordt in het ziekenhuis toegepast en is alleen in uitzonderlijke gevallen nodig.

Zelf doen

Roos verbetert vaak al door regelmatig het haar te wassen en goed na te spoelen. Voor de plooien (oksels, buikplooi, onder de borsten, liezen, bilspleet) is het belangrijk dat u na de dagelijkse douche de huid goed afdroogt. Gebruik geen zeep. Gebruik alleen uw eigen haarborstel en kam.

Vooruitzichten

Over het algemeen is seborrhoïsch eczeem een chronische huidziekte. Na het stoppen van de therapie kan het eczeem weer verergeren of terugkomen. Dat betekent overigens niet dat de ziekte altijd blijft bestaan. Doorgaans wisselt het verloop sterk. Periodes van rust wisselen met tijden waarin het eczeem actiever is.

Informatie

Voor aanvullende informatie over huidziekten en patiëntenverenigingen, kunt u zich wenden (dagelijks tijdens kantooruren) tot de Huidfederatie/Nationaal Huidfonds, via de huid-infolijn: tel. (030) 28 23 996.

Bron: NVDV

Klik op onderstaande link voor de website van de Nederlandse vereniging voor dermatologie en venerologie.
Op deze website vindt u nog meer informatie over huidaandoeningen.

http://www.huidarts.info/patientenfolders.htm