Inleiding
Lichen planus is een ontstekingsreactie van de huid en de slijmvliezen. Zowel mannen als vrouwen kunnen de ziekte krijgen. Meestal ontstaat de ziekte omstreeks middelbare leeftijd. De ziekte is niet besmettelijk en niet erfelijk.

Oorzaken

De oorzaken zijn grotendeels onbekend. Het vermoeden bestaat dat lichen planus een auto-immuunziekte is.
Dat betekent dat de afweercellen, die o.a. bacteriën en virussen bestrijden, zich nu richten tegen bepaalde delen van de eigen huid en de slijmvliezen.

Verschijnselen

Lichen planus kenmerkt zich door paarsrode bultjes die aan de bovenkant afgeplat zijn. Ze kunnen over het gehele lichaam voorkomen. Op de onderrug, de nek en de geslachtsdelen. Vooral ook op de binnenkant van de polsen en de enkels. Op de scheenbenen en enkels zijn de plekken soms dik. Ongeveer 20% van de patiënten hebben vrijwel geen klachten. De overige patiënten hebben jeuk als meest voorkomende klacht. De jeuk kan zeer hevig zijn. Lichen planus kan ook in de mond, aan de binnenkant van de wangen, op het tandvlees of de tong zitten. Vaak zonder dat de patiënt zich dat bewust is. De tandarts of huidarts ontdekt deze plekjes vaak bij toeval tijdens een controle. Ook komen pijnlijke wondjes en zweertjes in de mond voor. Bij ongeveer 10% van de patiënten zijn ook de nagels aangetast. De nagels hebben dan in de lengterichting ribbeltjes, gleufjes en spleten. In ernstige gevallen kan de nagel er zelfs afvallen en niet meer terugkomen.

Diagnose

Een huidarts herkent de meeste vormen van lichen planus gemakkelijk. Soms is weefselonderzoek nodig.

Behandeling

Afwijkingen aan de huid
Een lichte vorm van lichen planus zonder klachten heeft meestal geen behandeling nodig. Bestaat het vermoeden dat lichen planus een reactie is op een medicijn? Dan is het zinvol het medicijn in overleg met de huisarts of specialist tijdelijk niet te gebruiken. De uitslag kan dan binnen enkele weken verdwijnen. Er is geen definitieve therapie voor lichen planus van de huid. Wel kan een zalf of crème met corticosteroïd de jeuk verlichten en de uitslag bestrijden.
De zalf of crème remt de ontsteking en onderdrukt de jeuk. Patiënten met ernstige lichen planus krijgen sterkere middelen, zoals prednisontabletten of capsules met een vitamine A-achtig medicijn. Ook behandeling met ultraviolet licht, in combinatie met tabletten die de huid gevoeliger maken voor licht (PUVA), levert soms een goed resultaat op.

Afwijkingen in de mond
Er bestaat geen afdoende behandeling voor lichen planus van de mond. Omdat de ziekte vaak geen klachten geeft, is behandeling meestal ook niet nodig. Is er een allergie voor kwik in amalgaam en grenst de lichen planus aan vullingen? Dan kan vervanging van de vulling door composiet het probleem oplossen. Heeft de patiënt last van pijn, een branderig gevoel, roodheid, blaren, wondjes en zweren? Dan krijgt hij in eerste instantie een crème met corticosteroïd.

Zelf doen

• Het is verstandig om voorzichtig te zijn met de huid en die zo min mogelijk te beschadigen. In de beschadigde huid kan weer een nieuwe lichen planus plek ontstaan.
• Is er ernstige lichen planus aan de onderkant van de tong of op de mondbodem? Dan bestaat er een licht verhoogd risico dat in het slijmvlies van de mondbodem kanker ontstaat. Roken en alcohol verhogen dat risico ook. Daarom is het verstandig roken en het gebruik van alcohol te vermijden.
• Sterk gekruid eten, citrusvruchten, tomaten en cafeïnehoudende dranken zoals koffie en cola, kunnen lichen planus in de mond verergeren. Ook knapperig voedsel, zoals toast en chips. Heeft u het gevoel dat u daar last van heeft? Dan kunt u deze producten beter vermijden.
• Lichen planus kan, gepaard met een slechte verzorging van de mond, ook het tandvlees en het gebit aantasten. Ga daarom regelmatig naar de tandarts om uw gebit te laten controleren en schoon te laten maken.

Vooruitzichten

Lichen planus is een stabiele aandoening. De ernst en de verspreiding over het lichaam veranderen na de eerste twee maanden zelden. De meeste patiënten genezen binnen twee jaar spontaan. Zowel tijdens de behandeling als bij spontane genezing blijven er vaak donkerbruine vlekken zichtbaar op de huid. Ook deze vlekken kunnen na verloop van tijd vanzelf verdwijnen. Ongeveer een op de vijf mensen (20%) krijgt lichen planus nog een keer.

Vragen

Heeft u nog vragen? Stel ze gerust aan uw dermatoloog.

Informatie

Voor aanvullende informatie over huidaandoeningen en patiëntenverenigingen, kunt u zich wenden
(dagelijks tijdens kantooruren) tot de Huidfederatie/Nationaal Huidfonds, via de huid infolijn: tel. (030) 28 23 996.

Bron: NVDV

Klik op onderstaande link voor de website van de Nederlandse vereniging voor dermatologie en venerologie.
Op deze website vindt u nog meer informatie over huidaandoeningen.

http://www.huidarts.info/patientenfolders.htm