Inleiding

Wratten zijn verheven, bloemkoolachtige en vast aanvoelende uitgroeisels van de huid.
De officiële benaming is verruca. Wratten komen het meeste voor op de handen en vingers.
Meestal zijn er meerdere wratten gelijktijdig aanwezig. Wratten komen veel voor, het meest in de leeftijdsgroep tussen 12 en 16 jaar.

Oorzaak

De oorzaak van wratten is een virus. Een virus is een klein micro-organisme, dat ziekten kan veroorzaken. Wratten zijn besmettelijk. De tijd die verloopt tussen een besmetting en het ontstaan van een wrat kan drie tot zes maanden of zelfs langer bedragen.

Verschijnselen

Er zijn vele soorten wratten. Zij komen op verschillende plaatsen op het lichaam voor en zien er ook verschillend uit.

• Gewone wrat (Verruca vulgaris).
  Een rond, scherp begrensd, sterk verhoornend bloemkoolachtig uitgroeisel. Er zijn meestal meerdere wratten, vooral aan de handen, soms op de knieën, de ellebogen en het gelaat.
• Voetwrat (Verruca plantaris).
  Zit op de voetzool. Men onderscheidt twee typen: de mozaïekwrat (die zich oppervlakkig uitbreidt) en de doornwrat (pijnlijk en in de diepte groeiend). De wratten aan de voeten gaan eveneens met sterke verhoorning gepaard.
• Vlakke wrat (Verruca plana).
  Een glad, vlak en slechts enkele millimeters grote, huidkleurige of lichtbruine bobbel. Zijn vaak in groten getale aanwezig en komen voornamelijk voor op het gezicht, armen en benen.
• Vingervormige wrat (Verruca filiformis).
  Een vingervormige uitstulping van de huid op een smalle steel. Het is een variant van de verruca vulgaris in het gelaat. Bij kinderen zitten ze vooral op de lippen, neus of oogleden.
• Venerische of genitale wratten (Condyloma acuminatum).
  Een bloemkoolachtig, soms gesteeld vormsel dat rond de anus en/of de geslachtsorganen voorkomt. Vaak zijn er meerdere wratten aanwezig. Overdracht van het virus kan via seksueel of intiem contact plaatsvinden.
  Deze wratten komen voornamelijk bij volwassenen voor. Soms is verder onderzoek naar andere seksueel overdraagbare aandoeningen (SOA) nodig.
• Waterwrat (Mollusca contagiosa).
  Halfbolvormige, gladde, huidkleurige, vastaanvoelende bultjes, die er doorschijnend of wit uitzien. Middenin zit vaak een putje. In de wrat zit een witte brij. Meestal ziet men deze infectie bij kinderen of jong volwassenen. Bij kinderen komen waterwratten vooral voor op de romp, de armen en benen, soms echter ook in het gelaat en op het onderlichaam. Soms raakt een waterwrat ontstoken en ontstaat er roodheid, zwelling, pijn en korsten. Waterwratten zijn besmettelijk door huidcontact.

Diagnose

De afwijkingen zijn meestal zo kenmerkend, dat een arts de diagnose direct zonder verder onderzoek kan stellen. Zelden zal het nodig zijn om een klein stukje huid weg te nemen voor aanvullend onderzoek. Soms is het nodig om het wrattype nader te bepalen.

Behandeling

Soms genezen wratten vanzelf binnen twee tot drie jaar. Men kan de wratten ook behandelen door het vernietigen van het weefsel waar zich het virus in bevindt. Per soort wrat kan een andere behandeling nodig zijn. Er zijn verschillende behandelmethoden: 

Aanstipvloeistoffen/zalven
U kunt de wratten aanstippen met vloeistof of zalf waar een hoornverwekende stof in zit (salicylzuur, cignoline, vitamine A zuur). Het effect hiervan merkt u pas na twee tot drie maanden. Het geeft een wisselend resultaat.
De omliggende huid kan geirriteerd raken. U kunt de omliggende huid beschermen met een zinkolie of -zalf.

Bevriezing met vloeibare stikstof
U kunt de wrat laten bevriezen door het kortdurend aanstippen met vloeibare stikstof. Door de bevriezing sterft het weefsel af. Deze behandeling kan pijnlijk zijn en soms bloedblaren geven.

Wegbranden
Met behulp van een speciaal apparaat kan de huisarts of dermatoloog een wrat wegbranden. U krijgt eerst een verdovende creme op de wrat. Bij kinderen zal men deze behandeling liever onder narcose uitvoeren.

Uitlepelen
De huisarts of dermatoloog verwijdert de wrat met een klein snijdend lepeltje. U krijgt eerst een verdovende creme op de wrat.

Lasertherapie
Helpen de eerder genoemde behandelingen niet? Dan kan de wrat eventueel met lasertherapie behandeld worden.

Andere therapieën
In uitzonderlijke gevallen kan men de wrat inspuiten met een celremmend middel of een middel dat een afweerreactie opwekt.

Vooruitzichten

De meeste wratten verdwijnen na enige tijd vanzelf. Wratten aan de hand, onder de nagels en op de voetzolen kunnen echter zeer hardnekkig zijn.

Zelf doen

Bij voetwratten kunt u besmetting voorkomen door niet op blote voeten in gemeenschappelijke ruites te lopen (gymlokaal, zwembad).