Inleiding

Het aderstelsel van de benen bestaat uit oppervlakkige en diepe aderen. In de aderen zitten kleppen die verhinderen dat het bloed terugstroomt. In de aderen die vrij dicht onder de huid lopen doen zich de meeste spataderproblemen voor. Door verschillende oorzaken kunnen de kleppen in de aderen gaan lekken. Dat kan bijvoorbeeld omdat er te veel druk op de kleppen komt of omdat de ader wijder wordt. Ook kunnen de kleppen zelf zwak zijn. Als de kleppen lekken, wordt de druk in de ader onder die kleppen groter. Hoe groter de druk is, des te wijder de ader wordt. Daardoor bezwijken er steeds meer kleppen. Na verloop van tijd worden de gevolgen zichtbaar als spataderen.

Oorzaak

Eigenlijk kan iedereen spataderen krijgen. De oorzaken kunnen zijn:

• Erfelijke oorzaak. 
• Zwangerschap. Onder invloed van hormonen ontstaan er sneller spataderen. Ook kan de druk van de groeiende baarmoeder de terugstroom van het bloed uit de benen verminderen.
• Lang staan tijdens het werk.
• Trombose. Verstopping van een ader kan de kleppen beschadigen.

De klachten

Vaak zijn er geen lichamelijke klachten. De patiënt ervaart spataderen alleen als storend of lelijk. Spataderen verergeren meestal geleidelijk in de loop der jaren. Sommige mensen met spataderen hebben klachten als:

• Jeuk.
• Pijn.
• Een onrustig gevoel in het been.
• Krampen.
• Huiduitslag.
• Verkleuring (bruine vlekken).
• Aderontsteking.
• Spataderbloeding.
• In het ergste geval ontstaat er een "open been". Dan is er een huidzweer die niet wil genezen.

Diagnose

De arts let bij lichamelijk onderzoek op het functioneren van de aderen en op huidafwijkingen. Een aanvullend Duplex-onderzoek is nodig. (zie folder "duplex van de aderen in de benen"). Dit onderzoek is pijnloos, onschadelijk en gebeurt poliklinisch. Het is een onderzoek met geluidsgolven naar de doorgankelijkheid van de aderen, de stroomrichting van het bloed en de functie van de kleppen. Aan de hand van de resultaten kan men beoordelen of de spataderen behandeld kunnen of moeten worden en welke behandeling dat moet zijn. Behandeling van spataderen is voor iedere patiënt maatwerk.

Behandeling

Behandeling vanuit medisch oogpunt is niet altijd nodig. Aan de hand van uw klachten en de uitslag van het onderzoek stelt de arts u een behandeling voor. Er zijn verschillende mogelijkheden van behandeling. U kunt de aderen gerust missen. Het bloed kan langs een andere weg stromen en de spataderen werkten toch al niet goed meer. De spataderen kunnen worden weggehaald, dicht gespoten of gelaserd.

Niet operatieve behandelingen door chirurg of dermatoloog

• Drukbehandeling
  Compressie therapie door middel van steunkousen. Uitwendige druk voorkomt het teruglekken van het bloed en bevordert de bloedcirculatie.
• Wegspuiten van spataderen (sclero-compressietherapie).
  Hierbij spuit de arts vloeistof in uw spataderen. Deze vloeistof werkt als een lijm. Een elastische kous en wattenrolletjes drukken de aderwanden na het inspuiten van de lijm tegen elkaar.

Operaties door een chirurg

• Strippen van spataderen
  Zijn er meerdere lekkende kleppen in de oppervlakkige ader? Dan haalt de chirurg de ader meestal weg d.m.v. het strippen van de ader. Via een kleine snee in de lies of onder de knie trekt de chirurg met een speciaal instrument (de stripper) de ader uit het been.
  Bij erge spatadervorming kan de chirurg tijdens dezelfde operatie de overige uitgezette zijaderen via kleine snedes onderhuids verwijderen. Eventuele restanten kan hij later nog wegspuiten.
• EndoVeneuze Laser Therapie (EVLT)
  De endoveneuze laser therapie is een perfect alternatief voor het strippen. De chirurg prikt de ader met een kleine naald aan en brengt een dunne laserfiberdraad in. Met behulp van laserenergie brandt hij de ader dicht. Meer informatie en een filmpje van de EndoVeneuze LaserTherapie vindt u op www.spatadervrij.nl
• Plaatselijk onderbinden
  Lekt de klep in de lies of in de knieholte? Dan kan de chirurg met een kleine snee in de lies of in de knieholte de verbinding van de oppervlakkige ader met de grote beenader opheffen.
• Plaatselijk verwijderen
  Hierbij verwijdert de chirurg via kleine snedes onderhuids de uitgezette zijaderen.

Patiëntenvereniging

Er is een "vereniging van vaatpatiënten" die ook de belangen behartigt van patiënten met spataderen. Het adres is:
Vereniging van Vaatpatiënten
Postbus 123
3980 CC Bunnik
tel. (030) 659 46 51
info.vvvp@shhv.nl

Vragen

Heeft u nog vragen? Stel ze dan gerust aan uw behandelaar.