Inleiding
U heeft een verminderde nierfunctie. Mogelijk moet u op termijn gaan dialyseren om uw bloed van afvalstoffen te zuiveren. Voor die toekomstige behandeling is het nu al van belang de bloedvaten in uw armen zoveel mogelijk te sparen. De medische term hiervoor is ‘venepreservatie'.

Wat is dialyse?

Er zijn twee vormen van dialyse: de buikspoeling (peritoneaal dialyse) en de spoeling aan een dialyseapparaat (hemodialyse). In de fase die vooraf gaat aan de daadwerkelijke dialyse bespreekt de verpleegkundige alle aspecten van beide vormen met u. U maakt samen met de nefroloog een keuze. Bij buikspoeling is geen toegang tot de bloedbaan nodig. Bij hemodialyse wel. Er wordt dan bloed vanuit het lichaam door een kunstnier gepompt en weer terug gegeven aan het lichaam. Voor hemodialyse is een goede bloedvattoegang in de arm nodig.

Optimale bloedvatkwaliteit

Om de kwaliteit van de bloedvaten zo optimaal mogelijk te houden, is het belangrijk ‘prikgaatjes' en bloedvatontstekingen te voorkomen. Laat u als het nodig is niet in de onder - of bovenarmen prikken, maar als volgt:

Bij bloedafname (venapunctie) in de volgorde:

• In de elleboogplooi.
• Op de rugzijde van de hand.
• In de voet.

Bij toediening van vloeistoffen/medicijnen via de bloedvaten (infusie) in de volgorde:

• Op de rugzijde van de hand.
• In de voet.
• In de elleboogplooi.

Vaatontsteking

Bij het toedienen van medicijnen die bloedvatontsteking (tromboflebitis) kunnen veroorzaken is de eerste voorkeurplaats de elleboogplooi. Het risico op bloedvatontsteking is kleiner door de grotere diameter van dit bloedvat. Middelen die vaatontsteking kunnen veroorzaken zijn: kaliumchloride (KCl), chemokuren/cytostatica, eythromycine, calciumcarbonaat en digoxine.

Van buikspoeling naar hemodialyse

Zoals vermeld, is een toegang tot de bloedbaan alleen voor hemodialyse nodig. Soms gaan patiënten na buikspoeling alsnog op hemodialyse over. Ook voor die mensen is het sparen van de bloedvaten in de arm dus belangrijk.

Laat niet in de bloedvaten van uw armen prikken!

Alle patiënten met een verminderde nierfunctie die vermoedelijk op termijn gaan dialyseren, krijgen het nadrukkelijke advies zich niet in de onder-, en/of bovenarm bloedvaten te laten prikken. Dit geldt voor beide armen, tenzij anders aangegeven door uw nefroloog.

Waarschuwingskaart

In het Franciscus Ziekenhuis zijn alle betrokken hulpverleners van deze richtlijnen op de hoogte. Toch kunt u met iemand te maken krijgen die hier niet mee bekend is. Overhandig dan de waarschuwingskaart. Hierop staat kort het hoe en waarom van ‘venepreservatie' en waar zo nodig extra informatie te verkrijgen is. U krijgt de waarschuwingskaart van uw nefroloog of van de dialyseverpleegkundige. Heeft u geen kaart gekregen, vraag er dan naar bij een volgend bezoek.